środa, 28 sierpnia 2019

Spis lektur dla klas IV -VII

Spis lektur nie musi być nudny!



Na pierwszych lekcjach podajemy uczniom spis lektur. Jak uatrakcyjnić formę zapisu? Co zrobić, aby uczniów zaciekawić lekturami?
Sposoby są różne. Możemy oczywiście podyktować spis lektur, potem o książkach opowiedzieć . Ale czy zainteresujemy uczniów?

W klasie IV proponuję  dać dzieciom wydrukowane okładki  lektur ( mogą to być także ilustracje czy kolorowanki). Uczniowie wkleją je do zeszytu, a obok napiszą datę omawiania lektury. Jeśli będziemy przedstawiać bohaterów naszych lektur czy też krótko streścimy każdy z utworów, warto by już od początku wdrożyć uczniów do notowania. Mogą zapisać imiona występujących w tekstach postaci czy też w 1-2 zdaniach napisać,o czym jest książka.
Królowa ÅšnieguDaleki rejs - Onichimowska Anna              Magiczne Drzewo. Tom 1. Czerwone krzesÅ‚o

Mikołajek - zdjęcie 1
               

                 Akademia pana Kleksa

                                             



O QR codach już pisałam, ale raz jeszcze przedstawiam listę lektur z klasy V.
Taka forma sprawia, że  uczniowie są zinteresowani, co kryje się za kodem. Ich zadanie polega na odczytaniu kodu i zapisaniu zgodnie z zasadami ortograficznymi tytułów i autorów książek. Następnie uczniowie  wykonują karty tytułowe. Nie trzeba znać treści, by takie stworzyć. Kiedyś, gdy  już uczniowie przeczytają książki,mogą porównać ich treść z pierwszym wyobrażeniem o lekturze.






Klasa VI otrzyma krótkie streszczenia ( czasem tylko 1 rodziału) lektury. Każdy uczeń ma za zadanie na podstawie tekstu określić,o czym może być utwór. Jeśli uczniowie znają, podają tytuł,a jeśli nie, robię to ja. Obok wklejanych fragmentów pojawia się informacja o dacie omawiania tekstu, dodatkowo uczniowie samodzielnie tworzą notatkę słuchając tego, jak prezentuję utwór. Warto pozwolić dzieciom stworzenie ilustracji do tekstów ( może tylko jednego?)
Poniżej wklejam zaczerpnięte z zasobów internetowych fragmenty tekstów, a dla ułatwienia w nawiasie podaję tytuł,którego uczniowie pracujący z tekstem nie widzą:


Rozdział 1. Łucja zagląda do szafy                                                 

Czwórka rodzeństwa: Piotr, Zuzanna, Edmund oraz najmłodsza 
Łucja
 zostają ewakuowani podczas bombardowań Londynu w roku 1940 roku, do wiejskiej rezydencji Profesora, który mieszka w ogromnym, starym domu sam wraz z gospodynią i pokojówkami. Dzieciom bardzo podoba się rezydencja oraz wiejska okolica. Obiecują sobie, ze spędzą tutaj jedne z lepszych wakacji. Zaraz po ich przyjeździe psuje się jednak pogoda. Dzieci nie mając nic innego do roboty, zwiedzają ogromną rezydencję oraz bawią się w chowanego. Podczas zabawy najmłodsza Łucja chowa się do starej szafy, stojącej w garderobie. Tam przez przypadek odkrywa przejście do innego świata, w którym panuje zima. Rozglądając się po lesie napotyka dziwne stworzenie, które narrator nazywa faunem...
                                                                                                                                           ( Opowieści z Narnii)


Rozdział 1. Nieproszeni goście
Hobbit (Bilbo Baggins) mieszka w Bag End, w Hobbitonie. Któregoś dnia odwiedza go czarodziej Gandalf wraz z trzynastoma krasnoludami (Dwalin, Balin, Kili, Fili, Dori, Ori, Nori, Gloin, Bifur, Bofur, Bombur) oraz ich przywódcą Thorinem Dębową Tarczą i proponuje mu udział w tajemniczej wyprawie do Samotnej Góry. Celem owej podróży ma być zamordowanie smoka Smauga i przywrócenie krasnoludom ich dawnej siedziby. Thorin posiada mapę i klucz, którymi będzie można otworzyć boczne wejście Góry, a Bilbo, będący zawodowym złodziejem, ma się przecisnąć do środka wąskim, znajdującym się tam otworem. Po początkowym wahaniu Bilbo przystaje na propozycję Gandalfa, ponieważ ma otrzymać dużą zapłatę.                                   ( Hobbit, czyli tam i z powrotem)

xxx
Jest Wigilia. Samotny przedsiębiorca Scrooge uważa Święta Bożego Narodzenia bezsensowną stratę czasu. Dlatego niechętnie udziela swojemu pracownikowi jednodniowego urlopu, by mógł spędzić święta z rodziną. Odmawia również swojemu siostrzeńcowi, który zaprosił go na świąteczny obiad. Z tego samego powodu nie chce udzielić świątecznego wsparcia biednym.
Gdy Scrooge wrócił do domu, na drzwiach zamiast kołatki zobaczył twarz swojego zmarłego przed siedmiu laty wspólnika, Marleya. Scrooge przez chwilę wpatrywał się w dziwne zjawisko, aż twarz zniknęła. Gdy przedsiębiorca wszedł do domu, twarz Marleya zaczęła ukazywać się wszędzie tam, gdzie tylko spojrzał. Idąc za dźwiękiem dzwonków, doszedł do piwnicy, gdzie ukazał mu się opleciony łańcuchem duch wspólnika.
Marley objaśnia Scrooge'owi i przestrzega go. Mówi, że każdy człowiek ma obowiązek żyć z bliźnimi  i pomagać im. Egoistyczne życie przedsiębiorca będzie musiał odpokutować po śmierci, tak jak on. Napomina, by w życiu wykorzystywać sposobność do czynienia dobra. Przed zniknięciem Marley zapowiada, że w ciągu trzech najbliższych dni dom nawiedzą trzy duchy.                                                                                         ( Opowieść wigilijna)
XXX
Konstruktor Trurl zbudował maszynę do robienia rzeczy na „n”. Zrobiła na jego polecenie nimby, nausznice, neutrony, nurty, nosy i nimfy. Nie umiała zrobić natrium - nie znała bowiem łaciny. Zrobiła też niebo. Dumny Trurl zaprosił więc do siebie konstruktora Klapaucjusza. Zawistny naukowiec postanowił sprawdzić maszynę. Na jego polecenie zrobiła ona naukę (są nią naukowcy piszący księgi, drący je i kłócący się), potem nice, a więc drugą stronę wszystkiego (antyprotony, antyelektrony, antyneutrony itd.), niebezpieczne mogło okazać się   zrobienie czegoś, co zwie się Nic.                                                           ( Bajki robotów)

Marian Pietrzyk, Julek Miler, Pestka Ubyszówna i Ula Zalewska spędzają wakacje we wsi Olszówka. Ulubionym miejscem ich zabaw jest wyspa na rzece Młynówce. Pewnego dnia odkrywają, że na ich wyspie ktoś był. Dziewczynkom towarzyszy  nieufny pies Dunaj. Na wyspie widzą śpiącego chłopaka. Okazuje się, że jest ranny w nogę. 
Zenek Wójcik jest w drodze, porusza się autostopem. Bojąc się pobytu w szpitalu, ukrywa się i  poprosi dzieci o kupno chleba. Wyznaje im, że szuka wujka. Nie może jednak kontynuować podróży, bo jego rana krwawi. Bohaterowie budują na wyspie zbudowano szałas i zapewniają Zenkowi jedzenie i pomoc.                                                                                                          ( Ten obcy)


I. Diabeł wyskakuje z pudełka

Profesor Gąsowski od wielu już lat nauczał historii. Był bardzo dumny z siódmej klasy, ponieważ uczniowie zawsze przygotowywali się na jego lekcje. Inni nauczyciele narzekali na chłopców, że się nie uczą, ale profesor był z nich zadowolony, gdyż nigdy go nie zawiedli. Profesor nigdy nie potrafił właściwie połączyć twarzy z imieniem, dlatego nazwiska swoich uczniów zapisywał w notesie. Na początku lekcji otwierał zeszyt i wywoływał do odpowiedzi trzech nieszczęśników. Któregoś czerwcowego dnia profesor wywołał Kaczanowskiego. Ku wielkiemu zdumieniu nauczyciela chłopak wybąkał, że niestety nie jest przygotowany, bo nie miał być dzisiaj pytany. Kolejny, Ostrowicki, stwierdził, że to nie jego dzień. Profesor był zdumiony i zdruzgotany. Powtarzał, że zawiódł się strasznie na swoich uczniach i że czuje się ośmieszony. Stwierdził, że nie spyta już nikogo.

W klasie panowała grobowa cisza. Nagle odezwał się Adam Cisowski. Prosił, by nauczyciel pozwolił mu wszystko wytłumaczyć. Wyznał, iż przejrzał system pytania, jaki wybrał sobie nauczyciel, i powiadamiał kolegów o tym, kto będzie pytany na następnej lekcji.
                                                                                                     ( Szatan z VII klasy)


Pomysł na spis lektur w klasie VII zaczerpnęłam z jednego z blogów polonistycznych. Wstyd mi, że nie mogę sobie przypomnieć autora pomysłu. Ale jak tylko pamięć mi wróci, zamieszczę właściwe nazwisko. 
Tym razem przygotowałam fragmenty lektur. Każdy uczeń dostanie pełen zestaw. Na początku zadanie będzie polegało na określeniu rodzaju i ew. gatunku literackiego. Również w tym przypadku uczniowie będą obok wklejonego fragmentu wpisywać datę omawiania i najważniejsze, ogólne jeszcze informacje o tekście, a w końcu  tytuł i autora. Być może zaproponuję uczniom, aby przygotowali informację o wybranym autorze lub odszukali ciekawostki o lekturze.  Poniżej prezentuję wybrane fragmenty, a w nawiasach ( uczniowie inf. z nawiasów nie otrzymują).

(...) nie umiał sobie wytłumaczyć, do czego może służyć uliczna latarnia i Latarnik gdzieś we wszechświecie, na małej planetce pozbawionej domów i ludności. Jednak powiedział sobie:
http://biblioteka.kijowski.pl/st_exupery%20%20antoine%20de/polski/24_pliki/a.gif"Możliwe, iż ten człowiek jest niedorzeczny. Ale on jest mniej niedorzeczny niż Król, Próżny, Bankier i Pijak. Jego praca jest przynajmniej pożyteczna. Gdy zapala lampę, to tak jakby stwarzał jeszcze jedną nową gwiazdę lub kwiat. Gdy gasi lampę, to tak jakby usypiał gwiazdę lub kwiat. To bardzo ładne zajęcie. To rzeczywiście jest pozyteczne, ponieważ jest ładne."
http://biblioteka.kijowski.pl/st_exupery%20%20antoine%20de/polski/24_pliki/a.gifNatychmiast po wylądowaniu (...) ukłonił sie z szacunkiem Latarnikowi.
- Dzień dobry. Dlaczego przed chwilą zgasiłeś swą lampę?
- Taki rozkaz - odpowiedział Latarnik. - Dzień dobry.
- Coż to znaczy rozkaz?
- Rozkaz gaszenia lampy. Dobry wieczór.
http://biblioteka.kijowski.pl/st_exupery%20%20antoine%20de/polski/24_pliki/a.gifZapalił lampę.
- Dlaczego zapaliłeś?
- Taki jest rozkaz - odpowiedział Latarnik.
- Nie rozumiem
- Nic tu nie ma do rozumienia. Rozkaz jest rozkazem. Dzień dobry.
http://biblioteka.kijowski.pl/st_exupery%20%20antoine%20de/polski/24_pliki/a.gifZgasił lampę. Następnie otarł sobie czoło chustką w czerwoną kratę.
- Mam straszną pracę. Kiedyś miała ona sens. Gasiłem latarnię rano, a zapalałem wieczorem. W dzień mogłem odpoczywać, a w nocy spałem...
- A czy teraz zmienił się rozkaz?
- Rozkaz się nie zmienił. Na tym polega tragizm sytuacji. Z roku na rok planeta obraca się szybciej, a rozkaz się nie zmienia.
- Więc?
- Więc dzisiaj, gdy planeta robi obrót w ciągu minuty, nie mam chwili odpoczynku. W ciągu każdej minuty muszę zapalić latarnię i zgasić ją!
- U ciebie dzień trwa jedną minutę! Jakie to zabawne!
- To wcale nie jest zabawne - powiedział Latarnik. - Już minął miesiąc, odkąd rozmawiamy.
- Miesiąc?
- Tak. Trzydzieści minut - trzydzieści dni. Dobranoc.
http://biblioteka.kijowski.pl/st_exupery%20%20antoine%20de/polski/24_pliki/a.gifZapalił lampę.
http://biblioteka.kijowski.pl/st_exupery%20%20antoine%20de/polski/24_pliki/a.gif(Bohater )  przyjrzał się Latarnikowi i poczuł sympatię dla tego człowieka, który tak wiernie wypełniał rozkaz.                                                                                                 (Mały książę)


(...) lwy, jakkolwiek wygłodniałe, nie śpieszyły się do ofiar. Czerwonawy blask na arenie raził je, więc mrużyły oczy, jakby olśnione; niektóre wyciągały leniwie swe złotawe cielska, niektóre, rozwierając paszcze, ziewały, rzekłbyś, chcąc pokazać widzom kły straszliwe. Lecz następnie zapach krwi i podanych ciał, których mnóstwo leżało na arenie, począł na nie działać. Wkrótce ruchy ich stały się niespokojne, grzywy jeżyły się, nozdrza wciągały chrapliwie powietrze. Jeden przypadł do trupa kobiety z poszarpaną twarzą i ległszy przednimi łapami na ciele, jął zlizywać kolczastym językiem skrzepłe sople, drugi zbliżył się do chrześcijanina, trzymającego na ręku dziecko obszyte w skórę jelonka.

Dziecko trzęsło się od krzyku i płaczu, obejmując konwulsyjnie szyję ojca, ów zaś, pragnąc mu przedłużyć choć na chwilę życie, starał się oderwać je od szyi, by podać dalej klęczącym. Lecz krzyk i ruch podrażnił lwa. Nagle wydał krótki, urwany ryk, zgniótł dziecko jednym uderzeniem łapy i chwyciwszy w paszczę czaszkę ojca zgruchotał ją w mgnieniu oka.                                                                                                              (Quo vadis)


Ale ja to robię dokładnie – myślał stary. – Tylko że nie mam już szczęścia. Chociaż, kto wie? Może dzisiaj? Każdy dzień jest nowym dniem. Lepiej jest mieć szczęście. Ale ja wolę być dokładny. Bo wtedy, jak szczęście przychodzi, jesteś gotów.
–„ (…)  Jeszcze nigdy nie spotkałem równie silnej ryby ani takiej, która postępowałaby równie dziwacznie. Może jest za mądry, żeby skakać. Mógłby mnie wykończyć, gdyby skoczył albo rzucił się nagle. Ale pewnie już nieraz brali go na hak i wie, że tak właśnie powinien walczyć. Nie może wiedzieć, że ma przeciwko sobie tylko jednego człowieka, ani ze ten człowiek jest stary.
(…) Ciekawe, czy ma jakieś plany, czy to taki sam straceniec jak ja”.
Nie rozumiem się na tym i nie jestem pewien, czy w to wierzę. Może było grzechem zabijać rybę? Przypuszczam, że tak, chociaż zrobiłem to, żeby wyżyć i nakarmić wielu ludzi. A wreszcie wszystko jest grzechem. Więc nie myśl o grzechu. Na to już o wiele za późno, a są ludzie, którym za to właśnie płacą. Niech oni myślą o grzechu. Urodziłem się, żeby być rybakiem, tak jak ryba urodziła się, żeby być rybą. Święty Pedro był rybakiem, a także ojciec wielkiego Di Magio”. Jednakże lubił zastanawiać się nad wszystkim, co go dotyczyło, a ponieważ nie było nic do czytania i nie miał radia, więc rozmyślał wiele, i wciąż o grzechu. „ Nie zabiłeś tego marlina tylko po to, żeby wyżyć i sprzedać go na mięso – myślał. – Zabiłeś go z dumy i dlatego, że jesteś rybakiem. Kochałeś go, kiedy żył, i kochałeś go potem. jeżeli go kochasz, nie jest grzechem go zabić. Czy też jest jeszcze większym?”
                                                                                                                       (Stary człowieki morze)


CHÓR
Ciemno wszędzie, głucho wszędzie,
Co to będzie, co to będzie?

GUŚLARZ
Zamknijcie drzwi od kaplicy
I stańcie dokoła truny;
Żadnej lampy, żadnej świécy,
W oknach zawieście całuny.
Niech księżyca jasność blada
Szczelinami tu nie wpada.
Tylko żwawo, tylko śmiało.

STARZEC
Jak kazałeś, tak się stało. (...)

GUŚLARZ
Podajcie mi garść kądzieli,
Zapalam ją; wy z pośpiechem,
Skoro płomyk w górę strzeli,
Pędźcie go z lekkim oddechem.
O tak, o tak, daléj, daléj,
Niech się na powietrzu spali.
                           ( Dziady cz. II)



Trzeba też przyznać, że (...) miał silną rękę, gdy szło o interes. Chwytała ona, ściskała, ze skóry obdzierała swoją ofiarę, nie wypuszczając jej, aż po doszczętnym wyzyskaniu. Był to jednym słowem chciwy i stary grzesznik. Twardy i ostry jak krzemień; zamknięty w sobie, milczący i samotny jak ostryga. Zimno wewnętrzne wyostrzyło jego starcze rysy, wydłużyło nos, zmarszczyło policzki, uczyniło jego chód sztywnym, zaczerwieniało oczy i zabarwiało na niebiesko usta. Gniewnie brzmiał jego ostry głos. Szron pokrywał jego głowę, brwi i chudą brodę. Wnosił ze sobą lodowatą temperaturę; zamrażał nią swe biuro podczas upału i nie podwyższał jej ani o jeden stopień nawet podczas wigilii Bożego Narodzenia. Zmiany pogody nie miały wpływu na (niego). Żadne ciepło nie mogło go ogrzać, żaden mróz bardziej oziębić. Niepogoda nie wiedziała, z której strony go zaatakować, największy deszcz, śnieg, grad czy zawierucha miały nad nim wyższość pod jednym tylko względem: one często okazywały się szczodrymi, spadały na świat i ludzi hojnie, dla( niego)  zaś takie pojęcia, jak szczodrość lub hojność w ogóle nie istniały.                                       ( Opowieść wigilijna)



- Georges, czy widziałeś już kiedyś tę puderniczkę? George zrobił krok w przód.
- Tak, proszę pana. Widziałem, jak ta osoba, panna Harrison, kupowała ją u Woolwortha w piątek, osiemnastego. Zgodnie z pańskimi instrukcjami, śledziłem wszystkie kroki tej pani. W dniu, o którym mowa, pojechała autobusem do Darnington i nabyła tam tę puderniczkę(...). Tego samego dnia, ale później, udała się do domu, który wynajmuje panna Moncrieffe. Działając zgodnie z pańskimi wytycznymi, byłem już wtedy w tym domu. Widziałem, jak ta osoba weszła do sypialni panny Moncrieffe i ukryła ten przedmiot w głębi szuflady biurka. Miałem dobry widok przez szparę w drzwiach(...).
W głosie Poirota, kiedy odezwał się do panny Harrison, zabrzmiała twarda, jadowita nuta.
 - Czy może nam pani wyjaśnić te fakty, siostro? Chyba nie. W tej puderniczce nie było arszeniku, kiedy opuszczała sklep Woolwortha, ale był już, kiedy opuszczała dom pani Bristow. Nie był to mądry pomysł z pani strony - dorzucił cicho - żeby trzymać u siebie zapas arszeniku.
Siostra Harrison ukryła twarz w dłoniach.
 - To prawda - wyznała cichym, matowym głosem. - To wszystko prawda. Zabiłam ją. I Wszystko to na nic... zupełnie na nic. Byłam szalona.                                                                ( 12 prac Herkulesa)


Stary ryknął i rzucił się na ziemię; jego mleczne włosy zmieszały się z piaskiem nadmorskim. Oto czterdzieści lat dobiegało, jak nie widział kraju, i Bóg wie ile, jak nie słyszał mowy rodzinnej, a tu tymczasem ta mowa przyszła sama do niego — przepłynęła ocean i znalazła go, samotnika, na drugiej półkuli, taka kochana, taka droga, taka śliczna! We łkaniu, jakie nim wstrząsało, nie było bólu, ale tylko nagle rozbudzona niezmierna miłość, przy której wszystko jest niczym… On po prostu tym wielkim płaczem przepraszał tę ukochaną, oddaloną za to, że się już tak zestarzał, tak zżył z samotną skałą i tak zapamiętał, iż się w nim i tęsknota poczynała zacierać. A teraz „wracał cudem” — więc się w nim serce rwało. (...)Wypłakawszy się, miał teraz w twarzy jakiś spokój i rozpromienienie, a oczy jego były jakby natchnione. Oddał bezwiednie całą swoją żywność ptakom, które rzuciły się na nią z wrzaskiem, a sam wziął znowu książkę. Słońce już było przeszło nad ogrodami i nad dziewiczym lasem Panamy i staczało się z wolna za międzymorze, ku drugiemu oceanowi, ale i Atlantyk był jeszcze pełen blasku, w powietrzu widno zupełnie, więc czytał dalej:
                                               Tymczasem przenoś duszę moją utęsknioną
                                               Do tych pagórków leśnych, do tych łąk zielonych…
Zaszumiały mu w uszach lasy sosnowe, zabełkotały rzeki rodzinne. Widzi wszystko, jak było. Wszystko go pyta: „Pamiętasz?”. On pamięta! A zresztą widzi: pola przestronne, miedze, łąki, lasy i wioski. Noc już! O tej porze już zwykle jego latarnia rozświecała ciemności morskie — ale teraz on jest we wsi rodzinnej. Stara głowa pochyla się na piersi i śni. Obrazy przesuwają się przed jego oczyma szybko i trochę bezładnie.                         
                                                                                                                                                           ( Latarnik)



PAPKIN
Bóg z waszmością, mój Cześniku.
Pędząc cwałem na rozkazy
Zamęczyłem szkap bez liku;
Wywróciłem się sto razy,
Tak że z nowej mej kolaski
Gdzieś po drodze tylko trzaski. 
CZEŚNIK
A ja za to ręczyć mogę,
Że mój Papkin tu piechotą
Przywędrował całą drogę;
A na podróż dane złoto
Gdzieś zostawił przy labecie. 
PAPKIN
Patrz, Cześniku — poznasz przecie…
CZEŚNIK
Cóż mam poznać?
PAPKIN
Wystrzelony.
Wypalony! 
DYNDALSKI
Gdzieś na wrony.
PAPKIN
Gdzie, do kogo, milczeć muszę,
Lecz nie karty są przyczyną,
Żem się w drodze spóźnił nieco.
Ani ziewnął, na mą duszę!
Tak z mej ręki wszyscy giną! 
CZEŚNIK
Wszystkie.
PAPKIN
Wszystkie?
CZEŚNIK
Ćmy, komary.
PAPKIN
Waszmość nigdy nie dasz wiary.
                                                ( Zemsta)




piątek, 2 sierpnia 2019

Jak podzielić klasę na grupy?

Jak podzielić klasę na grupy?

Oto kilka pomysłów do wykorzystania,polecam podziałna grupy nie tylko związany z językiem polskim ( efekt zaskoczenia ) :
1. Kontynenty (Azja , Ameryka Pn, Ameryka Pd, Ameryka Śr., Europa, Afryka - 6 grup ). Należy przygotować karteczki z nazwami państw z poszczególnych kontynentów i w zależności od wylosowanej kartki uczniowie siadają przy stoliku, na którym jest nazwa kontynentu .

2, Środki poetyckie ( np. epitet, personifikacja, porównanie, anafora, oksymoron, apostrofa lub inne) - karteczki w tym przypadku zawierać będą przykłady środków stylistycznych.

3. Język angielski (grupy tematyczne np. jedzenie, części ciała, kolory, zawody, czasowniki, w pokoju) - wyrazy w j.angielskim odpowiednie do hasła głównego.

4. Nasze lektury - ( hasła główne to tytuły lektur), karteczki do losowania związane są z treścią utworów np. " Zemsta" - Klara, komedia, ogień i woda, Papkin, Wacław, kłótnia sąsiedzka)

5. Matematyka - na stołach rozkładam kartę z wynikiem np. 32 i przygotowuję kartki do losowania z rożnymi działaniami matematycznymi, których wynik wyniesie 32.

6. Części mowy ( Części zdania) - analogicznie
Taki podział na grupy jeżeli tematycznie nawiążemy do omawianego zagadnienia może być bezstresową formą powtórki i utrwalenia materiału.

piątek, 15 lutego 2019

Dzięki sms poznajemy "Powrót taty" Adama Mickiewicza




Lekcję zaczęłam od tego, że uczniowie wysłuchali ( Youtube)   balladę A. Mickiewicza: Powrót taty. Ponieważ każdy uczeń miał  przed sobą tekst, wraz z słuchaniem, uczniowie czytali. 
 Pierwszą  lekcję zajęło mi  omówienie budowy utworu. Uczniowie określali, na czym polega wiersz rytmiczny, określali układy rymów,  liczyli wersy , strofy, sylaby. Ponieważ to klasa IV - nie omawiałam jeszcze cech ballady.
Kolejna lekcja to   uporządkowaanie  j wydarzeń ze zwróceniem uwagi na opowiadanie herszta bandy.  Ocenialiśmy postępowanie oraz cechy postaci, uczniowie pisali, jak  wydarzenia wpłynęły na poszczególnych bohaterów. Refleksja była interesująca,  bo uczniowie musieli napisać, kogo najtrudniej było im scharakteryzować,akogo najłatwiej i wyjasnić,co jest tego przyczyną. Dodatkowe zadanie polegało też na tym, by w 3 punktach wskazali , co zrozumieli o przeczytaniu ballady, czego się nauczyli i o czym się przekonali. 
Trzecia lekcja okazała się hitem. Pozwoliłam uczniom wyjąć telefony komórkowe i  przeszliśmy do pisania SMS-ów. 
Najpierw uczniowie wysyłali do siebie w sms podyktowane przeze mnie zdania . Wyrazy dobrane były celowo - zależało mi na nagromadzeniu wyrazów ze znakami  diakrytycznymi  ( będę czytała, włączyłyśmy się...) . Mówiliśmy też o dużej literze, o znakach interpunkcyjnych.
 Potem uczniowie samodzielnie określali nacobezu.
 Następne zadania związane były już wyłącznie z lekturą . Uczniowie mieli napisać sms 1) w imieniu kupca do żony i dzieci o tym, że ten wkrótce powróci, 2) w imieniu oczekujących na wzgórku dzieci do taty, 3) w imieniu wdzięcznej żony do najstarszego zbójcy. Oprócz informacji uczniowie przekazywali sms, jakie towarzyszą bohaterom uczucia.
 Za każdym razem czytali głośno otrzymane sms, sprawdzając poprawność zapisu i wytycznych. Szybko zorientowali się, że niektóre sms są źle napisane, inne - doskonale. Ocena koleżeńskaodegrała tu ważną rolę. Dodatkową atrakcją było to,że przy każdym zadaniu 3 wylosowanych uczniów wysyłało sms do mnie.
Lekcja była odwrócona, bo kryteria sukcesu uczniowie  samodzielnie określili już  po wykonaniu kilku zadań i ocenie koleżeńskiej.  Sms związane z lekturą były redagowane zgodnie z opracowanymi kryteriami w drugiej części lekcji. 
Ćwiczenia sms trwały 45 min. Było warto!

wtorek, 12 lutego 2019

Tydzień Języka Ojczystego




Tydzień Języka Ojczystego
w SP 74
                Bo błąd w mowie – to jak plama tłusta i brzydka na fotografii matki, którą kochasz, to jak niestarannie przyszyta łata na ubraniu, w którym idziesz w gościnę. Źle mówić lub pisać – to znaczy krzywdzić swoją mową tych wszystkich, którzy ją budowali. Język się smuci, choruje, gdy ludzie źle nim mówią.
Janusz Korczak

                Potyczki z językiem
Od 19 do 21 lutego trwać będzie w naszej szkole projekt: Tydzień Języka Ojczystego.
Każdego dnia będziecie mogli wziąć udział w różnych działaniach, które udowodnią, że polszczyzna nie ma przed Wami tajemnic! Od Was zależy, ile wyzwań podejmiecie!
 W tych dniach podczas lekcji języka polskiego przeprowadzone zostaną eliminacje do ogólnoszkolnych "Potyczek z językiem".  Celem ich będzie wyłonienie przedstawicieli Twojej klasy - którzy zawalczą o zdobycie dyplomu - MISTRZA JĘZYKA OJCZYSTEGO. Proponujemy Wam udział w  stacjach zadaniowych. Jakich? Zobaczycie już wkrótce.
                Oto lista naszych propozycji:
I Zadania długoterminowe - ostateczny termin oddania : 18 lutego.
- Przygotuj plakat (duży format, bristol) związany z Dniem Języka Ojczystego. (Praca indywidualna
lub grupowa, maksymalnie trzy osoby).
- Wykonaj trzy zakładki do książek ( każda wykonana inną techniką).
- Przyjdź 21 lutego przebrany za bohatera literackiego lub pisarza.
- Zrób prezentację multimedialną dotyczącą:
o   historii języka  lub
o   języków słowiańskich lub
o   historii piśmiennictwa  lub
o   poprawności językowej ( najczęstszych błędów językowych)
o   polskich autorów literatury dziecięcej (tylko dla czwartoklasistów)  lub
o   języka ojczystego ( tu masz najwięcej możliwości,  a temat najbardziej "otwarty")


(Ilość slajdów od 10 do 20, nie przeklejaj informacji, które są dla Ciebie niejasne).
Wykonanie 2 zadań może skutkować otrzymaniem cząstkowej oceny bardzo dobrej, a 3 zadań - oceny celującej z języka polskiego pod warunkiem wykonania pracy  w sposób bezbłędny.

                1. Konkurs kaligrafii
18 lutego (poniedziałek)
                W tym dniu odbędzie się w bibliotece szkolnej konkurs kaligrafii.  Zapraszamy wszystkich, którzy chcą spróbować swych sił i wykonać "arcydzieło" sztuki piśmienniczej. Zadanie będzie polegało na  wykaligrafowaniu za pomocą  pióra hasła:  Dzień Języka Ojczystego.
Liczymy na oryginalność,  staranność i wyjątkowość Waszych prac.  Zastanówcie się już dziś, jak wykonać ów napis. Osoby biorące udział w konkursie muszą otrzymać akredytację nauczyciela języka polskiego. Zapisy do konkursu - u p. bibliotekarki.
! Uczniowie, którzy chcą wziąć udział w konkursie, przynoszą pióro oraz samodzielnie przygotowaną, sztywną kartkę formatu A4, na której wykonają  hasło.

                2. Podchody z QR Codem
 Dnia 19 lutego (wtorek)
                W tym dniu będziecie mogli wziąć udział  w rozwiązaniu indywidualnych zadań projektowych. Zadania będą zaszyfrowane QR codem. Wystarczy je odszukać na szkolnych korytarzach. Uważnie patrz na znaki!  Odpowiedzi zapisz  na podpisanej kartce ( tylko staranne zapisy zostaną sprawdzone!),  i wrzuć ją do kartonu, znajdującego się przy dyżurce szkolnej.  O wynikach powiadomi Cię Twój polonista.
Zwycięzcą zostanie osoba, która wykona bezbłędnie największą liczbę zadań.

                3. "Dziś nie biegamy, dziś czytamy"
Dnia 20 lutego (środa)
                Tego dnia proponujemy Wam wspólne zaczytanie.
Drodzy i mądrzy Uczniowie - 21.02. przynieście do szkoły swoją ulubioną książkę i czytajcie ją podczas przerw. Możecie wziąć do szkoły poduchę: gdy na niej usiądziecie, czytanie będzie jeszcze przyjemniejsze! Jeżeli nauczyciel dyżurujący na trzech przerwach zobaczy Was zaczytanych, otrzymacie od niego specjalny dokument - jego przedstawienie poloniście spowoduje, że spotka Was miła niespodzianka.
Nauczycielu - bądź wzorem dla swojego ucznia. Zaczytaj się  w swojej ulubionej lekturze, pokaż,
że w szkole podczas przerw pięknie jest czytać.
                4. Wielki finał
21 lutego - w tym dniu obchodzimy Dzień Języka Ojczystego.
                Wszystkie osoby, które tego  dnia przyjdą do szkoły przebrane za dowolną postać literacką lub autora książek (realizacja zadania długoterminowego), zostaną uwiecznione na wspólnej fotografii.
To będzie wyjątkowy dzień! Na pierwszych lekcjach wyłonione w trakcie eliminacji  reprezentacje klasowe zmierzą się z zadaniami, których prawidłowe rozwiązanie pozwoli Waszej klasie zdobyć Tytuł Mistrza Języka Ojczystego!

                Pamiętajcie, że w tych dniach do Waszej dyspozycji będzie Fajna Tablica - serdecznie zachęcamy, abyście wpisywali tam swoje uwagi dotyczące języka polskiego!







Efekty działań

Realizowany projekt pozwolił nam zaktywizować wszystkich uczniów klas IV-VIII.


Potyczki językowe podczas zajęć języka polskiego
Przeprowadzenie dwugodzinnych lekcji języka polskiego przez wszystkich polonistów metodą stacji zadaniowych okazał się pomysłem pozwalającym nie tylko wyłonić reprezentantów klasy, ale też kształcić umiejętności kluczowe i kompetencje miękkie.
   Stacja 1 polegała  na ułożeniu w kolejności alfabetycznej plastikowych nakrętek z przyklejonymi do nich imionami współczesnymi i staropolskimi. Uczniowie współpracując w grupie tworzyli "węża" i przypominali  sobie nie tylko alfabet, ale poznawali imiona, dotąd im nieznane.


  Stacja 2 -uczniowie otrzymali słowne puzzle . Ich zadanie polegało na ułożeniu poszczególnych wyrazów  i zapisaniu znaczenia każdego z nich. Przy realizacji zadania uczniowie mogli korzystać ze słowników. Wśród wyrazów
 (stopniowanie trudności i liczebności wyrazów w zależności od poziomu klasy) znalazły się m.in.
praworządność, solidaryzowanie, charytatywnie ,wyidealizowany, spolaryzowany  i in.
Realizacja zadania pozwalała poprzez zabawę połączoną z nauką wzbogacić czynne  słownictwo ucznia.



 Stacja 3 polegała na napisaniu  recepty dla tych, którzy nie chcą lub nie potrafią zrozumieć, że dbałość o język jest obowiązkiem. Premiowana była  wypowiedź krótka, dowcipna, oryginalna. ( Uczniowie do dyspozycji mieli recepty imitujące recepty lekarskie).  Uczniowie nauczyli się zamykać myśli w obrębie krótkiej wypowiedzi i precyzować treści.

  Stacja 4 okazała się najtrudniejsza w realizacji. Polegała na tym, by uczniowie przeczytali tekst
( 0,5-.1 str. w zależności od poziomu klasy),a następnie dokonali jego skrócenia/streszczenia/  stworzenia z niego notatki (mogła być graficzna) tak, by przypominała ... ściągę. Uczniowie nauczyli się, jak mogą się uczyć notując. Zrozumieli, że przygotowanie np. map mentalnych, schematów, punktorów pozwala uporządkowywać przyswajaną wiedzę,  ułatwia uczenie się. Testy, które uczniowie otrzymali dotyczyły języka polskiego, np. jego historii.

 Stacja 5 to biegane dyktando lub dyktando schowane pod krzesłem. Zadanie uczyło współpracy, umiejętności dokonywania wyborów, przypominania sobie zasad ortograficznych. Uczniowie musieli mówić wyraźnie i starannie, by osoba zapisująca tekst nie miała wątpliwości, jak brzmi tekst. To zadanie pozwoliło nam, nauczycielom, pokazać  wyjątkowość i bogactwo języka. Wielu uczniów poczuło się dumnych ze swoich  umiejętności!

                                    
   Stacja 6 Uczniowie  mieli za zadanie poprawienie błędów językowych.  W zależności od poziomu klas przewidziana była ilość zadań. Zadanie to pozwoliło na zwrócenie uwagi na stałe związki frazeologiczne i wyczuliło uczniów na konieczność właściwego użycia tychże. Ponadto uczniowie zrozumieli, że aby używać słowa, trzeba znać jego znaczenie.
  Przykładowe zdania do poprawy:
- Wybór miejsca na następną wycieczkę okazał się dla naszej rodziny arbuzem niezgody.
-Sprzątanie mojego pokoju to syzyfowa robota.
-Zosia nie pojechała do koleżanki, dlatego cały dzień chodziła z głową na kwintę.
-Odniósł porażkę, kiedy okazało się, że przegrał z kretesem.
- Nie będę się spieszył, bo wówczas tylko czeka na mnie musztarda po obiedzie.

Konkurs kaligraficzny
był okazją do zapoznania się uczestników konkursu z różnymi formami i kształtami pisma. Uczniowie przygotowywali się do wzięcia udziału w konkursie ćwicząc kaligraficzny zapis w domach. Efektem była wystawa z prac uczniów prezentująca zdobyte przez nich umiejętności w zakresie pięknego pisania.


Podchody z QR Codami
Nasi uczniowie kolejny już raz spotkali się z zadaniami związanymi z kodowaniem. Wiemy, że chętnie po takie sięgają. Aby wziąć udział w zadaniu wystarczyło tego chcieć! Uczniowie uczyli się podejmowania decyzji, czy warto im przystąpić do wspólnej zabawy? Musieli przecież poświęcić kilka przerw lub czas po lekcjach. A jednak bardzo wielu z nich zmagało się z zadaniami, które znów dotyczyły poprawności językowej, ortograficznej, sprawnego posługiwania się językiem. Umiejętność samodzielnego uczenia się czy poszukiwanie informacji w różnych źródłach w tym przypadku  stało się największym sukcesem.

Dziś nie biegamy, dziś czytamy!
Akcja okazała się sukcesem, bowiem niedowiarkom pokazała, jak wielu z nas czyta. Promowanie czytelnictwa zaowocowało też tym, że sami uczniowie opowiadali sobie o czytanych książkach, a także wymieniali  się tymi, które według nich warto jest przeczytać. Tego dnia biblioteka szkolna pękała w szwach! Prawie każdy chciał czytać!


Ratujmy wołacz!
Tygodniowa akcja pozwoliła nam, nauczycielom, pokazać, że mamy do siebie dystans i że, podobnie jak nasi uczniowie, popełniamy błędy. Uczniowie dostrzegli, że warto poprawnie używać form wołacza i jak nigdy uważnie słuchali tego, co i jak mówią nauczyciele. Nie mamy wątpliwości, że nasi uczniowie wiedzą, w jakich przypadkach używać należy form mianownika a w jakich wołacza, zwłaszcza w przypadku używania imion. Akcję tęwymyśliłmój kolega polonista. Brawo Michale!

Zadania długoterminowe
wymagały od uczniów umiejętności zaplanowania pracy, samodzielnego poszukiwania informacji i zdobywania wiedzy, kreatywności, umiejętności pracy w grupie, terminowości oraz umiejętności podejmowania decyzji. Uczniowie uczyli się też odpowiedzialności za działania swoje, a częstokroć także  kolegi czy koleżanki. Przekonali się, że każde zadanie wymaga zaangażowania, a staranność wykonania jest  premiowana.  Nie bez znaczenia okazało się pozyskanie dodatkowej, często wykraczającej poza podstawę programową wiedzy, którą uczniowie zdobyli realizując określone zadania.

Wielki finał - Potyczki z językiem
Bohaterowie literaccy
( Nasi literaccy przyjaciele)
Możliwość przebrania się tego dnia za dowolną postać literacką tak przez uczniów jaki nauczycieli spowodowała jeszcze większą integrację różnych podmiotów szkoły, ale też kolejny raz wymagała od wszystkich wykazania się i zaowocowała doskonaleniem umiejętności miękkich. Ponadto pozwoliła wejść w rolę, zaprezentować ulubioną postać, a więc ją promować. Uczenie się od innych, autoprezentacja i kreatywność w tym miejscu okazała się kluczowa. Zadanie pozwoliło też zaistnieć uczniom, którzy nie zawsze pokazują na lekcjach, jacy są wspaniali, oryginalni i ponadprzeciętni.
  














Zadania związane z Wielkim Finałem zostały wyniesione z sal lekcyjnych i przeniesione na dwa piętra szkolnych korytarzy. W zadaniach wzięło udział w tym samym czasie 59 uczniów z 17 klas.  Możliwość pozytywnej rywalizacji, sprawdzenia się i uczenie poprzez zabawę udowodniła naszym uczniom, że nie jest ważne czy zajmie się pierwsze miejsce, czy nie. Istotne okazało się zdobycie nowych kompetencji, poszerzenie wiedzy. Każde zadanie wymagało pełnej koncentracji i umiejętności "zmieszczenia" się w czasie ( na każdą stację przeznaczyliśmy  8 minut). Uczniowie mieli możliwość wykonania zadań premiowanych dodatkowo. Ocena realizacji i stopień trudności niektórych zadań dostosowane były do poziomu klas. 


   Stacja 1
Polegała na rozwiązaniu na tabletach zadań w aplikacji "Lubię polski" z zakresu: ortografia i interpunkcja, przysłowia, związki frazeologiczne. Możliwość nauki języka poprzez zabawę dzięki technologii komputerowej zachęciła uczniów
do skorzystania z takiej formy. Zdajemy sobie sprawę, że dzieci i młodzież na co dzień korzystają z internetu. Nam zależało, by wykorzystać go w celach edukacyjnych.

 Stacja 2

Uczniowie na przygotowanej planszy rozpoczynając od zaznaczonej kratki mieli poruszać się ruchem konika szachowego i odczytać tekst o nauce polszczyzny. Na szachownicy zapisane były 64 wyrazy wraz ze znakami interpunkcyjnymi. Tekst składał się z 4 zdań, każde z nich rozpoczynało się wyrazem zapisanym wielką literą. Zadanie okazało się trudne, wymagające szczególnej koncentracji i chyba najbardziej nowatorskie. Dlatego właśnie z nim uczniowie zmagali się  najdłużej. Jego celem było przede wszystkim połączenie umiejętności matematycznych, w tym logicznego i analitycznego myślenia z treściami polonistycznymi. Zadanie to miało przygotować uczniów do kolejnego projektu, jaki przez polonistów zostanie uczniom zaproponowany: " Matematycznie na języku polskim".  Zadanie propagowało także grę   w szachy i dowodziło interdyscyplinarności zagadnień i form.

Stacja 3
 Skupiła uwagę uczniów na tzw. kłopotliwych wyrazach. Uczniowie musieli dokonywać trafnego wyboru udzielając odpowiedzi na pytania o znaczenie czy pochodzenie słów, a także o ich odmianę i poprawną formę. Efekt to wzbogacanie wiedzy, umiejętność analizy, uczenie się od siebie i stosowanie poprawnych form językowych.


Stacja 4
To zmaganie ze scrabblami. Tu  uczniowie dowodzili, że słowotwórstwo jest im szczególnie bliskie. Zwyciężała grupa, która ułożyła zgodnie z zasadami gry największą ilość słów w języku polskim. Uczniowie szybko orientowali się, że czasem najprościej oznacza - najlepiej. Młodsze dzieci natomiast raz jeszcze przekonały się, że bez samogłosek nie można w języku polskim zbudować słowa.  Wszyscy próbowali tworzyć neologizmy. Ważne kolejny raz okazało się, że by sprawnie posługiwać się językiem - niezbędna jest znajomość  ortografii.



Stacja 5
 Ku naszemu zaskoczeniu zadanie wcale nie okazało się łatwe, a wymagało ono znajomości gwary wielkopolskiej. Uczniowie rozwiązywali zadania polegające na dopasowaniu właściwych słów gwarowych do tekstu, tłumaczeniu wyrazów ogólnopolskich na gwarowe i odwrotnie, a także  przetłumaczeniu gwarowego, dłuższego tekstu na język ogólnopolski. Dzięki tej stacji uczniowie zaczęli przypominać sobie słowa kiedyś zasłyszane, takie jakimi posługiwali się ich dziadkowie, czasem rodzice. Obiecali, że "zajmą się" tematem, poszukają informacji o gwarze, odnajdą gwarowe słowa. Nauczyciele dostrzegli natomiast potrzebę przygotowania  kolejnego projektu, zważywszy, że w najbliższym czasie uczniowie zobaczą na deskach teatru przedstawienie w wykonaniu swoich szkolnych kolegów pt. "Mały Książę - gwarowo".

Stacja 6
Zadanie okazało się niezwykle proste, a dotyczyło szyfrowania. Uczniowie otrzymali zaszyfrowane tytuły książek, które mieli odszyfrować, mając do dyspozycji alfabet składający się z symboli. Jedno z dodatkowych  zadań także związane było z odczytaniem, tym razem przysłów zapisanych  alfabetem Braila. Dzięki zadaniom  uczniowie przekonali się, że porozumiewać się można w różny sposób. Zapoznali się także z alfabetem, którym posługują się osoby niewidome i niedowidzące.

Stacja 7
 Ortograficzne sudoku zbiegło się z przeprowadzanymi tego dnia eliminacjami do konkursu matematycznego sudoku. Uczniowie musieli we właściwe miejsca wpisać wyrazy z trudnościami ortograficznymi. Zadanie pomogło uczniom zrozumieć, że język ojczysty jest logiczny, uporządkowany, ale wymaga jego pełnej a nie wyrywkowej znajomości. Kolejny też raz umiejętności logicznego i przestrzennego myślenia okazały się niezbędne dla wykonania zadania. Wielu uczniów orzekło, że nie zdawali sobie sprawy, jak ważne jest takie właśnie postrzeganie języka i świata.

Stacja 8
Uczniowie mieli za zadanie napisanie krótkiego wiersza o dowolnej tematyce. Musieli jednak pamiętać, by każde kolejne słowo zaczynało się wskazaną literą, a w wersie było nie więcej niż 5 słów.
Jedna z klas przy okazji poznała, kim byli dadaiści. Uczniowie zrozumieli, że poezjowanie wymaga nie tylko talentu, ale i doskonałej znajomości leksyki.  Bogacenie słownictwa, ujmowanie myśli w odpowiedni zestaw słów było głównym celem tego zadania i kształciło właśnie te umiejętności.

Stacja 9 
Z homofonami uczniowie poradzili sobie doskonale, co świadczyło o znajomości zasad ortograficznych i bogatym słownictwie uczestników zabawy.



Ponadto w okresie trwania projektu na szkolnych korytarzach zawisły plakaty związane z dniem Języka Ojczystego,
zaprezentowano prace konkursowe związane z kaligrafią, przygotowano wystawę uczniowskich zakładek do książek.

Nie mamy żadnych wątpliwości, że uczniowie wzbogacili wiedzę i umiejętności z zakresu języka ojczystego , doskonaląc umiejętności twarde, ale nabywali i kształcili umiejętności miękkie.





















Być jak Zawisza Czarny

Lekcja przeznaczyłam  dla uczniów klasy VI. Opowiadanie Ewy Nowackiej stało się  pretekstem do zapoznania uczniów ze związkami frazeologi...